تبلیغات
زبان لکی و فرهنگ مردمان آن - مقایسه‌ا‌ی آوایی زبانهای باستانی بازبان لکی 2
زبان لکی و فرهنگ مردمان آن
السلام علی المهدی الذی وعد الله به الامم عن یجمع به الکلم
صفحه نخست         تماس با مدیر         پست الکترونیک        RSS         ATOM

مقایسه آوایی زبان لکی با رسم‌الخط اوستایی (زبان اوستایی)

 

اوستایی

فارسی

لکی

 

æ

 

ɛ

 

اِی

ɨe

 

اِ

e

 

اُ

o:

 

o

 

آ

a

 

اُ بلند

ø

 

ی

i

 

معادل آو(aw)

aw - ao

 

او

u:

 

آن در بینی

 

اِ بلند

e:

 

اِ

ɨ

 

ب

b

 

پ

p

 

ت

t

 

ت

ť

 

ث

-

 

ج

ʤ

 

چ

ʧ

 

خ

x

 

خ

xwɛ

 

خ

ģ

 

د

d

 

ذ

-

 

ر

r

 

ز

z

 

ژ

ʒ

 

س

s

 

ش

ʃ

 

ش

ʃ

 

ش

ʃ

 

غ

-

 

ف

f

 

ک

k

 

گ

g

 

م

m

 

ن

n

 

ن

nwɛ

 

و

w

 

و

w

 

و

v

 

ه

h

 

ی

y

 

ی

y

 

انگ

ŋ

 

نگ

ŋɛ

 

 

 

 




























مقایسه آوایی زبان لکی با رسم‌الخط پهلوی (زبان پهلوی)


پهلوی

فارسی

لکی

 

آ - ا

a - æ

 

ب

b

 

ی

i

 

و

w - v

 

ز

z

 

چ

ʧ

 

ت - د

t- d

 

ک

k

 

ر - ل

r - l

 

م

m

 

س

s

 

ف - پ

f - p

 

ش

ʃ

 

تنها در هزاروش ها[1]

ɛ

 

خ ح - ه

x - h

 

گ - ج

g - ʤ

 

د

d

 

ر

r

 

ن

n

مقایسه‌ی ساختار آوایی برخی واژگان زبان لکی با واژه‌ی معادل در زبان‌ باستانی

زبان پارسی باستان

فارسی

پارسی باستان

لکی

کندن

kan

kæn

کم

kamna

kæm

کردن، ساختن

kar

kær

مرده

marta

mɛrdɨ

مُرد

martiya

mɛrdia

نیم، نصف:

Naima -(naeama(

nim

نشستن،(سببی) قرار دادن

nishad

niʃt

پایین رسیدن،(سببی) قرار دادن، زمین گذاشتن

niyam

nian

پیرامون، اطراف

pariy

pæɹ

سگ

saka

sæg

سبک

sapuka

sawɛk

سر

sara

sær

ترس

tars

tɛrs

تخم، تبار، خانواده

tauma

tøm

شتر

ushtra

oʃtɛr

بهار

va~hara

vɛhar

پوشش،(در میان) باور داشتن

var

vær

گرسنه

vrsna

vɛsɨ, vɛrsɛni

خوردن

khwar

hwær

زیان

zya~na

zion

خدا

baga

bæg,xwɛda

دادن

da

daɛ

فرمان

frama~

fɛrmo

خواستن

hwa~z

hwaz

زبان اوستایی و پهلوی

لکی

اوستایی

پهلوی

فارسی

tæ:m

تَخمُ

تَهم 

تهم-تمهتن(قوی)

 zæmon

 دمان

زمان

زمان

bæzm

 یَز

یَزن

 جشن

zɛmson

 زیمه

دمستان

زمستان

ʒæn

 غَن

 زن

 زن(فعل امر از زدن)

 tir

 تیغَر

تیر

 تیر-تیز

mɛrx

 مِرِغه

مُرو

مُرغ

lɛɹin

 چَنگَر

چَرَک

چرا(چریدن)

hwær

 هُوَرَخشَیته

خورشید

خورشید

gwɛrg

 وهرکَ

گرگ

گرگ

 væ:r

 وفر

 بفر

برف

xɛʃt

 یِشتی

 خشت

 خشت

 








نتیجه‌گیری

از مقایسه‌ی آوایی زبان لکی با زبان‌های باستانی ایران فهمیده می‌شود که زبان لکی وارث بی‌واسطه‌ی آواهای زبان‌های باستانی به ویژه زبان اوستایی است چرا که بیشتر آواهای زبان لکی با آواهای زبان اوستایی یکی است. البته این گفته وقتی قوت می‌گیرد که دیده می‌شود بسیاری از واژگان زبانهای باستانی در لکی عیناً به همان صورت موجود است و حتی از نظر آوایی بسیار به هم نزدیک می‌باشند.

 

 

منابع :

  • اوشیدری، جهانگیر، دانشنامه مزدیسنا ، تهران، نشر مرکز، چاپ دوم، 1378.
  • ایزدپناه، حمید، فرهنگ لکی، ، تهران، موسسه فرهنگی جهانگیری، ۱۳۶۷.
  • ایوتوندی، علی، آواشناسی زبان لکی، سایت لک‌پرس(تاریخ دسترسی،1391)
  • ایوتوندی، علی، قواعد دستوری در گفتار مردمان لک، تهران، 1390.
  • ایوتوندی، علی، واج‌شناسی زبان لکی، سایت لک‌پرس(تاریخ دسترسی،1391)
  • آموزگار، ژاله و احمد تفضلی. زبان پهلوی:ادبیات و دستور آن. چاپ سوم، تهران: معین، ۱۳۸0.
  • علی محمد حق شناس، آواشناسی (فونتیک)، انتشارات آگاه، چاپ هشتم، 1382.
  • یدالله ثمره، آواشناسی زبان فارسی، آواها و ساخت آوایی هجا، ویرایش دوم، انتشارات مرکز نشر دانشگاهی، چاپ هشتم، 1383.
  • عالی پور خرم آبادی، کامین، دستور زبان لکی، ضرب المثل ها و واژه نامه، خرم آباد، افلاک، 1384.
  • عسکری عالم، علیمردان، فرهنگ واژگان لکی به فارسی، خرم‌آباد، 1384.
  • معین، دکترمحمد، فرهنگ فارسی(یک جلدی کامل)، تهران، امیرکبیر، 1383. 

 

 

 

 

 

 

 



[1] - یکیازویژگیهاینگارشیزبانپهلویوبیشترزبانهایایرانیمیانهوجودهزوارشدرآنهاست. هزوارشهاکلماتآرامیالاصلیهستندکهبهخطپهلوینوشتهمیشدندولیمعادلپهلویآنهابهتلفظ حرفنویسی MN درمیآید.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 14 آذر 1392 :: نویسنده : علی ایتیوندی
سه شنبه 17 مرداد 1396 03:51 ب.ظ
I've been exploring for a bit for any high-quality articles or blog posts in this kind of house
. Exploring in Yahoo I finally stumbled upon this web site.
Studying this info So i am satisfied to express that I've an incredibly just right uncanny
feeling I found out exactly what I needed.
I so much certainly will make sure to don?t fail to remember this website and provides it
a look on a constant basis.
یکشنبه 15 مرداد 1396 04:59 ب.ظ
Do you mind if I quote a couple of your articles as long as I provide credit and sources back to your blog?
My website is in the very same niche as yours and my users would definitely
benefit from some of the information you provide here.
Please let me know if this okay with you.
Cheers!
یکشنبه 4 تیر 1396 06:58 ب.ظ
Hello there, You have done a fantastic job.
I will certainly digg it and for my part recommend to my friends.
I'm confident they'll be benefited from this website.
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 08:16 ب.ظ
Awesome! Its truly awesome paragraph, I have got much clear idea concerning
from this paragraph.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:39 ب.ظ
I'm no longer sure where you're getting your info, however good topic.
I must spend a while learning much more or understanding more.
Thanks for fantastic info I used to be in search of this info for
my mission.
جمعه 28 اسفند 1394 09:02 ق.ظ
لکی مانند هورامی لهجه یی از کردی است و همین ویژگیهای لکی در اکثر لهجه های کردی به ویژه هورامی و زازاکی هم هست. لکی از نظر دستورزبان که شالوده زبان است کاملا مشابه سورانی مکریانی و تاحدی هورامی است و واژگانش نیز اکثرا در هورامی، کلهری، کرمانجی مشابه دارند. اگر لکها در همسایگی سورانها یا هورامها بودند فهم متقابل هم به راحتی میسر میشد همانگونه که بین جافها و هورامها وجود دارد.
چهارشنبه 3 اردیبهشت 1393 04:04 ب.ظ
ایول داری هم زبان با غیرت و متعصب
خسته نباشی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : علی ایتیوندی
نویسندگان
نظرسنجی
نظر خود را در باره تارنما بگویید:








جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :