تبلیغات
زبان لکی و فرهنگ مردمان آن - ساختمان کلمه در زبان لکی 3
زبان لکی و فرهنگ مردمان آن
السلام علی المهدی الذی وعد الله به الامم عن یجمع به الکلم
صفحه نخست         تماس با مدیر         پست الکترونیک        RSS         ATOM
زبان لکی هم از این امر مستثنی نیست و شاید در زبان لکی این امر ملموس‌تر است، و شاید بتوان گفت که بیشتر اسم‌های وارده به زبان لکی به ساختار آوایی زبان لکی دگرگون می‌شوند.
در زبان لکی، به وسیله دو قاعده «تخفیف» و «تغییر» ساختار آوایی اسم دگرگونی ‌می‌یابد. تخفیف ساختار آوایی به این صورت است که ساختار آوایی اسم مهمان تخفیف می‌یابد (و حروفی از آن حذف می‌شود) و تغییر به این رو که ساختار آوایی اسم مهمان تغییر می‌یابد. ممکن است در اسمی، هم قاعده تخفیف صورت بگیرد و هم قاعده‌ی تغییر.  البته برخی از اسم‌های خود زبان لکی هم دچار اینگونه‌ دگرگونی‌هایی خواهد شد. به  جدول زیر توجه کنید:
اسم مهمان
اسم دگرگون شده
احمد (ahmad)
اَمَد (amad)
محمد (mohammad)
مَمَد (mamad)
شکوفه (shekufeh)
شِکو(sheku)
اردشیر (ardeshir)
اَردَه (ardah)
منوچهر(manuchehr)
منو (manu)
ابراهیم (ebrahim)
اِبی (ebi)
کامران (kamran)
کامی(kami)
محمدرضا (mohammadreza)
مَه‌رضا(ma'reza)
علی(ali)
عَلَه(ala)
علی‌کرم(ali karam)
عَل‌کِرم(al'keram)
اسماعیل(esma'eil)
اِسی(esi)
رضا(rezi)
رِضی(rezi)
شاه‌کرم(shah'keram)
شاوه (shawa)
شه‌مراد (shahmorad)
شِمی(shemi)
نوذر(nowzar)
نوذی(nawzi)
فاطمه(fatema)
فاطی(fati)
مریم(maryam)
مَری(mari)
پروانه(parvaneh)
پَنَه(pana)
نعمت(ne'mat)
نِئم (nem) ، نِئمی(nemi)
آقاحسین(aqha hosein)
آحسئن(a'hosen)
محمدمراد(mohammadmorad)
مَه‌مَه(ma'ma)
ولی‌شیر(vali‌shir) و نیز بیشتر اسمهایی که اولش ولی باشد.
ولی(vali) ؛ وَله (vala)
اکرم(akram)، اکبر(akbar)
اَکی(aki)
ابراهیم(ebrahim)
اُبی(owbi)
عَلائدین(ala'edin) و نیز بیشتر اسمهایی که اولش علا باشد.
عَلا (ala)
عالی‌کرم (aalikeram) و نیز بیشتر اسمهایی که اولش عالی باشد.
عالی(aali)
حسن (hasan)
حَسَه(hasa)
حسین (hosein) و نیز بیشتر اسمهایی که اولش حسین باشد.
حُسی (hosi)
شاه ملک (shah malek)
شاله (shala)
شکرخان (shakarxan) و نیز بیشتر اسمهایی که اولش شکر باشد.
شَکَر (shaker)
لیلا (leila)
لِئل (lel)
نظرخان (nazarxan) و نیز بیشتر اسمهایی که اولش نظر باشد.
نَزَه (nazar) ، نَزی (nazi)
لیموطلا (limutela) و نیز بیشتر اسمهایی که اولش لیمو باشد.
لیمو (limu)
کرَم (keram) و نیز بیشتر اسمهایی که اولش کرم باشد.
کِری (keri)
آقاحسن (aaxaahasan) و نیز بیشتر اسمهایی که اولش آقا باشد.
آخا (aaxaa)
مرادبگ (morad bag) و نیز بیشتر اسمهایی که اولش آقا باشد.
مرای (meraai)
و ...
اما چگونگی دگرگونی ساختار آوایی  اسم‌ها به شرح کوتاهی نه مفصل به صورت زیر است:
حرف
تبدیل حرف
اسم اصلی
اسم دگرگون شده
B
V
Sohraab
Soraw
Ei
E
Ein ali
Enali
Q
X
Aaqaa
Aaxaa
Gh
X
Agha
Axa
O
Ow
Omid
Owmid
E
Ow
Ebrahim
Owberahim
Aa
O
Eimaan
Eimon
I
Ee
Ilam
Eelom
 منابع:
·        ایوتوندی ، علی (1390) ، «قواعد دستوری در گفتار مردمان لک» ، خلیلیان ، تهران.
·        حق‌شناس‌، علی‌محمد (۱۳۷۹)، «واژه‌سازی‌ درون‌ متن‌«، نشر دانش‌ (بهار).
·        مورفولوژی زبان لکی، علی ایتیوندی، زمان دسترسی: 31/5/1392.
·        ساپیر، ادوارد (۱۹۲۱)، زبان‌، درآمدی‌ بر مطالعه‌ سخن‌ گفتن‌ ، ترجمه‌ علی‌محمد حق‌شناس‌ (۱۳۷۶)، تهران‌، سروش‌.
·        صادقی‌، علی‌اشرف‌، «شیوه‌ها و امکانات‌ واژه‌سازی‌ در زبان‌ فارسی‌ معاصر» (۱ـ۱۲) نشر دانش‌ ، از خرداد و تیر ۱۳۷۰ تا مرداد و شهریور ۱۳۷۲٫
·        عبدالمسیح‌، جورج‌ متری‌ و هانی‌ جورج‌ تابری‌، الخلیل‌ ، لبنان‌، ۱۹۹۰ میلادی‌.
·        کشانی‌، خسرو، (۱۳۷۱)، اشتقاق‌ پسوندی‌ در زبان‌ فارسی امروز ، تهران‌، مرکز نشر دانشگاهی‌.
·        مارتینه‌، آندره‌ (۱۹۶۶) مبانی‌ زبان‌شناسی‌ عمومی‌، ترجمه‌ هرمز میلانیان‌ (۱۳۷۹)، تهران‌، هرمس‌.

·        میلانیان‌، هرمز (۱۳۵۰)، «کلمه‌ و مرزهای‌ آن‌ در زبان‌ و خط‌ فارسی‌« ، مجله‌ دانشکده‌ ادبیات‌ و علوم‌ انسانی‌، سال‌ هجدهم‌، شماره‌ ۳، تهران‌، دانشگاه‌ تهران‌.



نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 14 آذر 1392 :: نویسنده : علی ایتیوندی
جمعه 14 اردیبهشت 1397 07:19 ق.ظ
Hello, i feel that i saw you visited my site thus i got
here to go back the favor?.I'm trying to to find issues to improve
my web site!I assume its ok to use a few of your concepts!!
دوشنبه 16 مرداد 1396 05:07 ق.ظ
Do you have any video of that? I'd like to find out more details.
پنجشنبه 15 تیر 1396 01:23 ب.ظ
Hey there, You've done a fantastic job. I will certainly digg it and in my opinion suggest to my friends.
I'm confident they'll be benefited from this web site.
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 08:34 ب.ظ
Having read this I believed it was rather enlightening.
I appreciate you taking the time and energy to put this content together.

I once again find myself spending a significant amount of time both
reading and posting comments. But so what, it was still worth it!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : علی ایتیوندی
نویسندگان
نظرسنجی
نظر خود را در باره تارنما بگویید:








جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :