تبلیغات
زبان لکی و فرهنگ مردمان آن - پژوهشی در زبان لكی
زبان لکی و فرهنگ مردمان آن
السلام علی المهدی الذی وعد الله به الامم عن یجمع به الکلم
صفحه نخست         تماس با مدیر         پست الکترونیک        RSS         ATOM

 

این مقاله ای كه در زیر می آید  پژوهشی در باره زبان لكی است كه تنها به خاطر جالب بودن بحث در این تارنما آورده شد. و آوردن آن دلیل بر پذیرفتن آن نیست. و نیز اگر خدا بخواهد در آینده مقاله ای درباره زبان لكی خواهیم آورد.كه شاید بتواند ابهام های موجود در باره زبان لكی را برطرف كند. (ان شاالله).

منبع سایت : ویكی پدیا

لکی حلقه میانی زبانهای کردی تبار و لری تبار:

گویش لکی با گویشهای جنوبی زبان کردی به ویژه گویشهای سورانی و گورانی نزدیکی دارد و از دیدگاه زبانشناختی لکی حلقه میانی زبانهای کردی تبار و لری تبار به شمار میآید. زبان کردی و شاخه های متعدد آن از دیدگاه تحولات تاریخی زبانها و لهجه های ایرانی جزو زبانهای "شمال غربی" ایران محسوب میگردند.

گویش لکی در میان مردمان ساکن در جنوب نواحی کردنشین ایران (در قسمتهایی از کرمانشاه و ایلام) و نواحی سردسیر شمال و شمال غربی استان لرستان رایج است و هم اکنون انبوهی از مردمان این مناطق بدان تکلم میکنند. در کردستان عراق (جنوب کردستان) تعداد گویشوران لک بیشتر از ایران است.

حوزه گسترش گویش لکی به ترتیب از شمال شرق به شمال غرب عبارتند از: بخشهایی از شهرستان بروجرد. شهرستان سلسله یا الشتر در شمال. شهرستان دلفان یا نورآباد در شمال غرب. شهرهای صحنه، کنگاور، سنقر و دینور در استان کرمانشاه و بخشهایی از تویسرکان، نهاوند و اسدآباد در استان همدان.

البته برخی ادعا کرده اند که زبان لکی عضوی خارج از زبان کردی و لری میباشد. درتاریخهای گذشتگان از جمله تاریخ گزیده نوشته حمدالله مستوفی از الشتر به عنوان یکی از ایالات بزرگ کردستان یاد شده است.

زبان لکی در طول تاریخ وسعتی به مراتب بیشتر از امروزه را شامل میشده است، اما تا قبل از براندازی نظم تاریخی لرستان در زمان رضاشاه پهلوی تقریبا تمام طوایف لر کوچک (غیر از چند طایفه در خرم آباد، پلدختر و اندیمشک که به گویشهای لری خرم آبادی، پاپیونه و غیره... صحبت میکنند (که هرکدام از این گویشها نیز به نوبه خود واژگان لکی دارند) به لکی تکلم میکرده اند.

نگاه کنید به: مقدمه فرهنگ فارسی – دکتر محمد معین و مقدمه لغتنامه دهخدا ، بخش نخست ، زبانها و لهجه های ایرانی. Mehdi-iul ۱۶:۲۰, ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۶ (UTC)

زبان لکی

منابعى كه لكى را از شاخه كردى مینامند عبارتند از :

  1. دایره المعارف بزرگ اسلامی، جلد دهم، تهران 1380 ، س. 548-549
  2.  Rüdiger Schmitt: Die iranischen Sprachen in Gegenwart und Geschichte. Wiesbaden (Reichert) 2000,.
  3.  Rüdiger Schmitt (Hg.): Compendium Linguarum Iranicarum. Wiesbaden (Reichert) 1989,
  4. http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=90039
  5.  Kurdish language - Britannica Online Encyclopedia
  6.  آیت محمدى. سیرى در تاریخ سیاسى كرد. ا نتشارات پرسمان. 1382
  7.  Ethnologue report for language code:lki
  8.  زبانها و گویش‌های ایران. منبع: کتاب تاریخ زبان فارسی نویسنده: دکتر پرویز ناتل خانلری
  9.  فرهنگ كردى كرمانشاهى، على اشرف درویشیان، (كردى به فارسى)، نشر سهند، تهران،  1375

اگر لك هاى ایران را فارس زبان میدانید: (این زبان در پیوستار تدریجی فارسی-لری-گورانی در میان لری و گورانی قرار دارد ولی همانندی‌های آن بیشتر به سمت لری است.)!!

لك هاى عراق را كه تعداد آنها بیشتر از لك هاى ایران است چه میخوانید ؟؟ فارس! یا لر!

طوایف لرستان خود دو بخش اصلى هستند، لر و لك، لك ها را پشتكوهى نیز میخوانند كه ساكن بخش هاى شمالى لرستان هستند ، تقسیم بندى زبان لكى به لرى شمالى! از ابداعات شما است.

طوایف لك بخشى از طوایف كرد هستند، دانشمندان بزرگ زبانشناس و ایرانشناس نظیر ملك الشعراى بهار (سبک شناسی) و دكتر پرویز ناتل خانلرى نیز كلا لرها را (همه لرها را !) كرد خوانده اند، در جدایى طلب نبودن این دو كه انشالله شكى ندارید!

دکتر پرویز ناتل خانلری زبان لری و بختیاری را همخانواده با کردی میداند.[۱۰]. ولى كاربر مانى لكى را همخانواده با فارسى و لرى میداند!!

در کوهستان بختیاری و قسمتی از مغرب استان فارس ایلهای بختیاری و ممسنی و بویراحمدی به گویشهایی سخن میگویند که با کردی خویشاوندی دارد، اما با هیچیک از شعبه‌های آن درست یکسان نیست، و میان خود آنها نیز ویژگیها و دگرگونیهایی وجود دارد که هنوز با دقت حدود و فواصل آنها مشخص نشده‌است. اما معمول چنین است که همه گویشهای بختیاری و لری را جزو یک گروه بشمارند.[۱۱].

درتاریخهای گذشتگان از جمله تاریخ گزیده نوشته حمدالله مستوفی از مناطق لکستان به عنوان یکی از ایالات بزرگ کردستان یاد شده است. در اسناد تاریخى قرن 15-16 میلادى نیز لرها را بخشى از طوایف كرد میدانند نظیر كتاب شرف خان بدلیسى كه به فارسى نوشته شده است.

كاربر مانى با 1 منبع (آن هم از یك وبلاگ) مطالب مرا ( با 4 منبع معتبر ) به كنارى زده است! این هم از دانشنامه نویسى به شیوه علمى! تغییرات اخیر در مقاله زبان لكى بیش از ضد علمى است ، مطالب قبلى چندین منبع معتبر داشتند، آنها را پاك كرده یا تغییر داده و به جاى آن یك PDF فایل از ANONBY از یك وبلاگ اضافه كرده!

اولا وبلاگ ها در ویكى منبع به حساب نمیایند، ولى حتا بر مبناى آن وبلاگ هم زبان لكى زبانى كردى است، در حالى كه كاربر مانى در اینجا آورده شده است كه زبانى فارسى-لرى- گورانى است

فارسى و لرى از شاخه جنوب غربى هستند ولى لكى از شاخه شمال غربى است (به شهادت بیش از 10 منبع معتبر و نام آور.)

همه اینها در مقابل منبع وبلاگى ANONBY ! ولى باز هم ANONBY حتا لكى را كردى مینامد.ojanfar ‏۲۸ مهٔ ۲۰۰۹، ساعت ۱۸:۲۱ (UTC)

  1. زبانها و گویش‌های ایران. منبع: کتاب تاریخ زبان فارسی نویسنده: دکتر پرویز ناتل خانلری
  2. زبانها و گویش‌های ایران. منبع: کتاب تاریخ زبان فارسی نویسنده: دکتر پرویز ناتل خانلری

در هر صورت در مورد طوایف لك قضیه از این قرار است كه لك ها در جنوبى ترین منطقه كرد نشین در مرز بین كردها و لرها زندگى میكنند، بنابر اكثریت مطلق منابع موجود زبان آنها كردى است. مانى برمیگردا ند به لرى با 2 منبع یكى، ایزدپناه كه خود لر است و در سال 1343 فرهنگ لرى را نوشته بود و در مقدمه آن میگوید كه خود لر است و این ایزدپناه دیرتر در سال 1363 فرهنگى هم به نام فرهنگ لكى منتشر كرده و در مقدمه این فرهنگ لكى نوشته است كه لكى زبانى است از لهجه هاى لرى! وبلاگیات ANONBY هم كه خواه ناخواه مهدورالدم است، ولى من حذف نكردم فقط به پایین صفحه مقاله منتقل كردم. به بحث هاى مقالات لك و لكستان!! هم توجه كنید خود لك ها معترضند, در ضمن لكستا ن هم نام اختراعى است ojanfar ‏۲۸ مهٔ ۲۰۰۹، ساعت ۱۸

ایزدپناه خود لر است و نوشته كه لك ها لر هستند !!! خیلى طبیعى است كه چنین كسى موجودیت كردها و زبان آنها را انكار میكند، تازه آن هم در مقدمه! فرهنگ لرى و مقدمه! فرهنگ لكى. بررسى زبانشناسانه جدى لازم است. كوچكترین سند و مدركى براى ادعاهاى خود در مقدمه كتاب فرهنگ لرى و مقدمه كتاب فرهنگ لكى نیاورده است، بلكه ادعا كرده است. سند معتبرى نیست. دكتر خانلرى خیلى بیشتر منابع قدیمى را استفاده كرده است [۱] [۲]

  1. ایزدپناه، ح.: فرهنگ لری، ناشر حمید ایزدپناه، ۱۳۴۳خ.
  2. ایزدپناه، ح.: فرهنگ لکی، موسسه فرهنگی جهانگیری، تهران ۱۳۶۷خ، ص ۱۱.

منابع معتبرترى براى ادعاهاى خودتون پیدا كنید. از وبلاگ ها دیگر استفاده نكنید، من براى به آفرید چند هفته قبل درباره وبلاگ ANONBY نوشتم و وى جواب داد كه به وبلاگیات رحم نكنید. اگر میخواهید نظرى را جابیندازید باید از منابع وزین و علمى استفاده كنید.ojanfar ‏۴ ژوئن ۲۰۰۹، ساعت ۱۹:۳۴ (UTC)

این موضوع که لَکی، کُردی است، موضوعی است نیازمند بررسی، بدور از احساسات و تعصب. بررسی که کورکورانه باعث خلط مبحث درآن نشود و با تشابه چند واژه، لكی را لُری و لُری را فارسی نکند.

آن چنان بررسی که، تنها به خاطر تشابه درچند واژه یا شیوه بکار گیری آنها با زبان فارسی، این شبهه را که فلانی چنین گفت، به نظری قطعی و مسلم بدل نکند، که امکان تجدید نظر در آن نباشد و به یکباره لَکی و لُری را از کُردی جداسازد. این موضوع نیازمند بررسی است، و استدلال هاى موجود در این مقاله را دوباره با فاكت هاى موجود در مقالات ANONBY مقایسه میكنم:

استدلال اول:

... برخی لکی را در شاخه زبان‌های کردی از شاخه زبان‌های ایرانی‌تبار غربی قرار داده‌اند.

برخى زبان لكى را در شاخه كردى قر ار نداده اند، بلكه بیش از 10 منبع بسیار معتبر موجود است.

استدلال دوم:

...و برخی دیگر آن را در پیوستار تدریجی فارسی-لری-گورانی در میان لری و گورانی قرار داده ولی همانندی‌های آن بیشتر به سمت لری می‌دانند.

برخی دیگر آن را در پیوستار تدریجی فارسی-لری-گورانی در میان لری و گورانی قرار نداده، بلكه ANONBY صراحتا نوشته كه لرى را پیوستار میداند و لكى را از شاخه كردى میداند: در مورد لکی من نظر فتاح را می پذیرم که برای لکی بیشتر نسب کردی قایل است تا لری.

استدلال سوم:

...برخی زبان‌شناسان هم لکی را کاملاً در دستهٔ لری طبقه‌بندی کرده‌اند.

ANONBY این را هم صراحتا رد میكند: در مورد لکی من نظر فتاح را می پذیرم که برای لکی بیشتر نسب کردی قایل است تا لری.

استدلال چهارم:

۷۰ درصد واژگان لکی با زبان فارسی مشترک است. ۷۸ درصد با لری خرم‌آباد و ۶۹ درصد با لری شمالی.

این كه ۷۰ درصد واژه هاى لكى و زبان فارسی و ۶۹ درصد با لری شمالی و ۷۸ درصد با لری خرم‌آباد یكى است، به گفته ANONBY دلیل صریحى است كه 2 زبان كاملا جدا هستند و مشابهت ها به دلیل همجوارى جغرافیایى است:
به طور تقریبی، انواعی که بین 70-90 درصد تشابه واژگانی دارند ممکن است به یک زبان واحد تعلق داشته باشند یا نه. زبانهای با بیش از 90 درصد تشابه واژگانی معمولا گویشهای یک زبان هستند.

ojanfar ‏۱۵ دسامبر ۲۰۰۹، ساعت ۰۱:۴۱ (UTC)





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 10 دی 1388 :: نویسنده : علی ایتیوندی
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 02:56 ق.ظ
Terrific article! This is the type of information that are supposed to be shared around the web.

Shame on Google for not positioning this submit higher!
Come on over and consult with my site . Thanks =)
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : علی ایتیوندی
نویسندگان
نظرسنجی
نظر خود را در باره تارنما بگویید:








جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :